Panik yok. Bu gece net kazanacağız.
Hiç çalışmadıysan bile DGS büyük ölçüde yetenek + taktik sınavıdır; ezber değil. Bir gecede sıfırdan uzman olamayız ama en çok soru getiren konulara yüklenerek 15-25 net rahatça çıkarabiliriz. Plan şu: yüksek verimli konular önce, ezber en sona.
⏰ Saat saat gece planı
Aşağıdakileri yaptıkça kutucuğa dokun; ilerlemen kaydedilir.
🧠 Sınav anı taktikleri (net artıran şeyler)
- Kolaydan zora tara. İlk turda sadece "3 saniyede gördüğün" soruları çöz. Takılırsan işaretle ve geç — 1 zor soru, 3 kolay soruya bedeldir.
- Zaman = puan. Bir soruya 1.5 dakikadan fazla harcama. Süre ortalaması: soru başına ~1-1.5 dk düşün.
- Şıktan gitme yöntemi: Matematikte denklem kuramadıysan şıkları sayıyı yerine koy (özellikle problem ve yaş sorularında birebir çalışır).
- Eleme: 4 şıktan 2'sini elersen boş bırakmaktansa mantıklı tahmin genelde kârlıdır. Ama yanlışın doğruyu götürüp götürmediğini (net hesabı) giriş kılavuzundan teyit et; götürüyorsa emin olmadığın soruda temkinli ol.
- Paragrafta: önce soruyu oku, sonra paragrafı. Aradığını bilerek okumak süreyi yarıya indirir.
- Kodlama: optik forma her 5 soruda bir toplu geç, tek tek gidip gelme; kaydırma hatası netini yakar.
- Son 10 dakika: boş kalan tüm sorulara işaretleme yap (net götürmüyorsa). Optik boş kalmasın.
➗ Matematik — en çok çıkanlar & çözümler
DGS Sayısal'ın kalbi: Problemler (yüzde, hareket, işçi, yaş, kâr-zarar, karışım), temel kavramlar, sayılar-bölünebilme, üslü/köklü ve geometri. Her başlığa dokunup aç. Örnekleri önce kendin dene.
- Ardışık sayılar: n, n+1, n+2… · Ardışık çift/tek: n, n+2, n+4…
- 1+2+…+n = n(n+1)/2 · İlk n tek sayı toplamı = n²
- Çift±Çift=Çift, Tek±Tek=Çift, Çift±Tek=Tek. Çift×herhangi=Çift.
- Bir tam sayının basamak değeri: ab = 10a + b (iki basamaklı).
| Bölen | Kural |
|---|---|
| 2 | Son rakam çift |
| 3 | Rakamlar toplamı 3'ün katı |
| 4 | Son iki basamak 4'ün katı |
| 5 | Son rakam 0 veya 5 |
| 6 | Hem 2'ye hem 3'e bölünür |
| 8 | Son üç basamak 8'in katı |
| 9 | Rakamlar toplamı 9'un katı |
| 11 | Rakamların (+−+−) alternatif toplamı 0 veya 11'in katı |
- EBOB (en büyük ortak bölen): "en fazla kaç eşit gruba/parçaya" sorularında.
- EKOK (en küçük ortak kat): "aynı anda tekrar", "en az kaç ... tam olur" sorularında.
- Altın kural: EBOB(a,b) × EKOK(a,b) = a × b
- Üslü: aᵐ·aⁿ=aᵐ⁺ⁿ · aᵐ/aⁿ=aᵐ⁻ⁿ · (aᵐ)ⁿ=aᵐⁿ · a⁰=1 · a⁻ⁿ=1/aⁿ
- Köklü: √a·√b=√(ab) · √(a²b)=a√b · √a/√b=√(a/b)
- a²−b²=(a−b)(a+b)
- a²±2ab+b²=(a±b)²
- a²+b²=(a+b)²−2ab (çok çıkar!)
Buraya en çok zaman ayır. Her tip için kalıbı öğren, örneği kapat-çöz-aç.
Yüzde problemleri
%x artış = ×(1 + x/100) %x azalış = ×(1 − x/100)
Kâr – Zarar
Satış = Maliyet ×(1 + kâr%) Zararda (1 − zarar%)
Hareket (hız–yol–zaman)
Yol = Hız × Zaman · Zıt yönde uzaklaşma: hızlar toplanır. Aynı yönde: çıkarılır.
İşçi – Havuz
Mantık: 1 birim işi düşün. Birim zamandaki iş = 1/süre. Birlikte çalışanların hızları toplanır.
Yaş problemleri
Kural: her yıl herkes eşit yaşlanır. Yaş farkı hiç değişmez. Bilinmeyeni x seç.
Karışım
Kural: saf madde miktarını ayrı hesapla, sonra topla. Yüzde = saf/toplam.
Faiz
Basit faiz: Faiz = Anapara × oran × zaman (zaman ve oran aynı birimde!).
- Küme: s(A∪B) = s(A)+s(B) − s(A∩B)
- Fonksiyon: yerine koy. f(x)=2x+1 ⇒ f(3)=7
- Permütasyon (sıralama önemli): n! · Kombinasyon (seçim): C(n,r)=n!/(r!(n−r)!)
- Olasılık = istenen / tüm durum
- Üçgende iç açılar toplamı 180°, dış açılar toplamı 360°. Bir dış açı = uzak iki iç açının toplamı.
- Pisagor: a²+b²=c². Ezber üçlüler: 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17, 6-8-10.
- Üçgen alanı: taban×yükseklik/2 · Kare: a² · Dikdörtgen: a·b
- Daire: çevre 2πr, alan πr².
- Doğrularda: paralel iki doğruda ters açılar ve yöndeş açılar eşittir.
📖 Türkçe — en çok çıkanlar & taktikler
DGS Sözel'in yarısına yakını paragraftan gelir. Sonra sözcük/cümlede anlam, dil bilgisi ve yazım-anlatım. Paragrafta hız = net. Ezber konuları (yazım/noktalama) ise garanti puandır, kaçırma.
Sık soru tipleri ve nasıl çözülür:
- Ana düşünce / asıl anlatılmak istenen: Genelde ilk veya son cümlede gizli. Yazarın "kanıtladığı" tek cümle. Ayrıntı şıkları eleme.
- Yardımcı düşünce / "değinilmemiştir": 4 şık metinde var, 1'i yok ya da tam tersini söylüyor. Şıkları tek tek metinde işaretle.
- Başlık: Ana düşünceyi kapsayan ama çok geniş/çok dar olmayan ifade.
- Paragraf tamamlama (boşluk): Boşluktan önceki ve sonraki cümleye bak; anlam köprüsü kur. Bağlaçlara dikkat (ama, çünkü, oysa).
- Akışı bozan cümle: Konuyu değiştiren/alakasız cümle. Genelde 5 cümlelik parçada 1 tanesi "yamalı" durur.
- Anlatım biçimi: Açıklayıcı (bilgi verir), Tartışmacı (çürütür/savunur), Betimleyici (resim çizer, sıfat bol), Öyküleyici (olay-zaman akışı).
- Düşünceyi geliştirme yolları: Örnekleme, tanımlama, karşılaştırma, tanık gösterme (alıntı), sayısal veri.
- Gerçek anlam: ilk akla gelen (soğuk su). Mecaz: başka anlama kayma (soğuk karşılama). Terim: alana özel (kök – matematik/dil).
- Deyim–atasözü: deyim durum anlatır (etek dolusu para), atasözü öğüt/genel yargı verir.
- Eş anlam (siyah=kara), zıt anlam (ileri×geri), eş sesli (yüz: surat / 100 / yüzmek).
- Neden–sonuç: "…dığı için, …den dolayı" (Yağmur yağdığı için maç ertelendi).
- Amaç–sonuç: "…mek için, …sın diye" (Sınavı geçmek için çalıştı).
- Koşul (şart): "…irse, …dıkça, …mek şartıyla".
- Karşılaştırma: "daha, en, kadar, göre".
- Öznellik (kişisel yorum: güzel, sıkıcı) ↔ Nesnellik (kanıtlanabilir: 3 bölümden oluşur).
- Örtülü anlam / kesin yargı: "Bu kitabı ben de beğendim" ⇒ başkaları da beğenmiş (örtülü).
de / da (bağlaç)
Ayrı yazılır, "dahi/bile" anlamı verir: Ben de geldim.
Hâl eki ise bitişik: Evde kaldım. (yer bildirir)
ki (bağlaç)
Ayrı: Duydum ki…
Ek "-ki" bitişik: akşamki, benki
İpucu: "-de/-ki" atınca cümle bozulmuyorsa bağlaçtır → ayrı.
mi / mı (soru)
Her zaman ayrı: Geldi mi?, Güzel mi güzel.
Büyük harf
Özel adlar, cümle başı, kısaltmalar. Türkçe, İstanbul, Nisan (ay özel gün ise)
Sayılar
Metinde genelde yazıyla; büyük/çek-senet vb. rakamla. Sıra sayısı: 3. = üçüncü.
Kısaltmalar
Ünsüzle bitene ünsüz uyumuna göre: TL'yi, TBMM'nin
- Virgül (,): eş görevli sözcükleri ayırır; özneyi vurgular; "ve/veya"dan önce konmaz.
- Nokta (.): cümle sonu, kısaltma (Dr.), sıra sayısı (5.).
- İki nokta (:): açıklama/örnek/alıntı öncesi.
- Noktalı virgül (;): virgülle ayrılmış gruplar arası; "ama, fakat"tan önce olabilir.
- Kesme (’): özel ad çekim eklerini ayırır: Ali’nin. Ama yapım eki + çoğuldan sonra ayrılmaz: Türklük.
En sık kalıplar:
- Gereksiz sözcük: "
yaklaşık3 civarında", "geriiade etti", "enoptimum". - Özne–yüklem uyumsuzluğu: "İçeri girenler ayağa kalktılar" → "hepsi ayağa kalktı".
- Tamlama yanlışı: "ekonomik ve siyasi güç" (tek sözcüğe iki farklı tamlama).
- Mantık/sıralama: "Hem başarılı hem de çok çalışkan biri" — sıra/derece hatası.
- Öğe eksikliği: nesne veya tümleç eksik kalması.
- Deyim yanlışı: "göz gezdirmek" yerine yanlış kullanım.
- Ünsüz yumuşaması: p,ç,t,k → b,c,d,g (kitap → kitabı, ağaç → ağaca).
- Ünsüz benzeşmesi (sertleşme): sert ünsüzden sonra c,d,g → ç,t,k (1'de → 1'te; kitapçı).
- Ünlü düşmesi: burun → burnu, gönül → gönlüm.
- Kaynaştırma harfleri: y, ş, s, n (yeşil sanatı → "yaşasın").
- Sözcük türleri: isim, sıfat (ismi niteler), zamir, zarf (fiili niteler), edat, bağlaç, ünlem, fiil.
- Cümlenin öğeleri: Yüklem, Özne, Nesne, Dolaylı tümleç, Zarf tümleci. (Yüklemi bul → "kim/ne" özne, "neyi/kimi" nesne.)
⚡ Formül & Pratik Kartları
Son 30 dakikada baştan sona geç. Fotoğrafik hafıza için birer birer oku, kapat, tekrar et.
Matematik
Ardışık toplam
1+2+…+n = n(n+1)/2
Yüzde
%x artış: ×(1+x/100)
%x azalış: ×(1−x/100)
Kâr / Zarar
Satış = Maliyet×(1±%)
Hareket
Yol = Hız × Zaman
zıt yön: hız toplanır
İşçi/Havuz
Hız = 1/süre, hızlar toplanır
Basit faiz
Anapara×oran×zaman
EBOB×EKOK
= a×b
Özdeşlik
a²−b²=(a−b)(a+b)
a²+b²=(a+b)²−2ab
Üslü
aᵐ·aⁿ=aᵐ⁺ⁿ
a⁻ⁿ=1/aⁿ, a⁰=1
Pisagor üçlü
3-4-5 · 5-12-13
8-15-17 · 6-8-10
Üçgen
iç açı=180°, alan=t·h/2
Daire
çevre 2πr, alan πr²
Küme
A∪B=A+B−A∩B
Sayma
sıralama n!, seçim C(n,r)
Olasılık
istenen/tüm
Basamak
iki basamak = 10a+b
Türkçe
de/da bağlaç
"dahi" anlamı → ayrı. Yer eki → bitişik.
ki
bağlaç ayrı; ek "-ki" bitişik (akşamki).
mi
soru eki her zaman ayrı.
Paragraf
Önce soruyu oku. Ana düşünce = ilk/son cümle.
Anlatım biçimi
Açıklayıcı / Tartışmacı / Betimleyici / Öyküleyici
Anlam ilişkisi
neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşıtlık
Yumuşama
p,ç,t,k → b,c,d,g
Benzeşme
sert sonrası c,d,g → ç,t,k
Kaynaştırma
harfler: y, ş, s, n
Öğeler
Yüklem, özne, nesne, DT, ZT
Öznel/Nesnel
yorum ↔ kanıtlanabilir
Bozukluk
gereksiz sözcük, çoğul, uyum
✅ Mini Test — 16 soru
Şıkka dokun, anında doğru/yanlış ve açıklama gelsin. Sonunda skorun görünür. Yanlışların = altın çalışma listesi.