🌙 DGS Gece Kampı

Türkçe + Matematik · En çok çıkanlar · çözümlü · iPad için · sabaha kadar tek dosya

Panik yok. Bu gece net kazanacağız.

Hiç çalışmadıysan bile DGS büyük ölçüde yetenek + taktik sınavıdır; ezber değil. Bir gecede sıfırdan uzman olamayız ama en çok soru getiren konulara yüklenerek 15-25 net rahatça çıkarabiliriz. Plan şu: yüksek verimli konular önce, ezber en sona.

Sınav yapısı (genel): DGS iki bölümden oluşur — Sayısal (Matematik-Geometri) ve Sözel (Türkçe). Toplam soru ve süre yıllara göre değişebildiği için giriş belgeni/ÖSYM'yi bir kez teyit et. Ama bilmen gereken tek şey: her iki bölümde de en çok soru "problemler" ve "paragraf"tan gelir. Enerjini oraya ver.

⏰ Saat saat gece planı

Aşağıdakileri yaptıkça kutucuğa dokun; ilerlemen kaydedilir.

1. blok · ~60 dk Matematik sekmesi: Temel Kavramlar + Bölünebilme + Problemlerin "kurulumu"nu oku. Her çözümlü örneği kapatıp kendin çöz, sonra bak.
2. blok · ~60 dk Problemler: yüzde, kâr-zarar, hareket, işçi-havuz, yaş, karışım. DGS'nin altın madeni burası.
3. blok · ~40 dk Türkçe sekmesi: Paragraf taktikleri (soru tiplerini tanı) + Sözcük/Cümlede anlam.
4. blok · ~30 dk Ezber bloğu: Yazım (de/da, ki, mi), noktalama, anlatım bozukluğu kalıpları. Kısa ama garanti net.
5. blok · ~30 dk Formül Kartları sekmesini baştan sona geç, ezberle.
6. blok · ~40 dk Mini Test: çöz, yanlışlarına dön. Yanlış = en çok öğrendiğin yer.
Sabah 2-3 saat uyu (mümkünse). Uykusuz beyin problem çözemez. Hafif kahvaltı + su. Kimlik + giriş belgesi + onaylı kalem/silgi hazır.

🧠 Sınav anı taktikleri (net artıran şeyler)

  • Kolaydan zora tara. İlk turda sadece "3 saniyede gördüğün" soruları çöz. Takılırsan işaretle ve geç — 1 zor soru, 3 kolay soruya bedeldir.
  • Zaman = puan. Bir soruya 1.5 dakikadan fazla harcama. Süre ortalaması: soru başına ~1-1.5 dk düşün.
  • Şıktan gitme yöntemi: Matematikte denklem kuramadıysan şıkları sayıyı yerine koy (özellikle problem ve yaş sorularında birebir çalışır).
  • Eleme: 4 şıktan 2'sini elersen boş bırakmaktansa mantıklı tahmin genelde kârlıdır. Ama yanlışın doğruyu götürüp götürmediğini (net hesabı) giriş kılavuzundan teyit et; götürüyorsa emin olmadığın soruda temkinli ol.
  • Paragrafta: önce soruyu oku, sonra paragrafı. Aradığını bilerek okumak süreyi yarıya indirir.
  • Kodlama: optik forma her 5 soruda bir toplu geç, tek tek gidip gelme; kaydırma hatası netini yakar.
  • Son 10 dakika: boş kalan tüm sorulara işaretleme yap (net götürmüyorsa). Optik boş kalmasın.
⚠️ Gerçekçi ol, kendine yüklenme. Amaç mükemmellik değil, maksimum net. Bilmediğin konuyu bu gece "kurtarmaya" çalışıp saat harcama; bildiğin/hızlı öğrendiğin konuları sağlamlaştır. Az uyu ama uykusuz kalma — sınavda dikkat her şeydir.

➗ Matematik — en çok çıkanlar & çözümler

DGS Sayısal'ın kalbi: Problemler (yüzde, hareket, işçi, yaş, kâr-zarar, karışım), temel kavramlar, sayılar-bölünebilme, üslü/köklü ve geometri. Her başlığa dokunup aç. Örnekleri önce kendin dene.

  • Ardışık sayılar: n, n+1, n+2… · Ardışık çift/tek: n, n+2, n+4…
  • 1+2+…+n = n(n+1)/2 · İlk n tek sayı toplamı =
  • Çift±Çift=Çift, Tek±Tek=Çift, Çift±Tek=Tek. Çift×herhangi=Çift.
  • Bir tam sayının basamak değeri: ab = 10a + b (iki basamaklı).
Örnek Rakamları toplamı 9 olan iki basamaklı bir sayının rakamları yer değiştirince sayı 27 artıyor. Sayı kaçtır?
Çözüm: Sayı 10a+b, yeni 10b+a. Fark (10b+a)-(10a+b)=9(b-a)=27 ⇒ b-a=3. a+b=9 ile: a=3, b=6. Sayı = 36. (Kontrol: 63−36=27 ✓)
BölenKural
2Son rakam çift
3Rakamlar toplamı 3'ün katı
4Son iki basamak 4'ün katı
5Son rakam 0 veya 5
6Hem 2'ye hem 3'e bölünür
8Son üç basamak 8'in katı
9Rakamlar toplamı 9'un katı
11Rakamların (+−+−) alternatif toplamı 0 veya 11'in katı
Örnek 4A2 üç basamaklı sayısı 3 ile tam bölünüyorsa A'nın alabileceği değerler toplamı kaçtır?
Çözüm: 4+A+2=6+A 3'ün katı olmalı ⇒ A ∈ {0,3,6,9} (6+A = 6,9,12,15). Toplam = 18.
  • EBOB (en büyük ortak bölen): "en fazla kaç eşit gruba/parçaya" sorularında.
  • EKOK (en küçük ortak kat): "aynı anda tekrar", "en az kaç ... tam olur" sorularında.
  • Altın kural: EBOB(a,b) × EKOK(a,b) = a × b
Örnek Boyu 24 cm ve 36 cm olan iki çubuk, eşit uzunlukta ve mümkün olan en uzun parçalara bölünecek. Bir parça kaç cm olur?
Çözüm: "En uzun eşit parça" ⇒ EBOB(24,36)=12. Cevap 12 cm.
Örnek 8 ve 12 dakikada bir çalan iki zil, aynı anda çaldıktan sonra en erken kaç dakika sonra yine birlikte çalar?
Çözüm: "Aynı anda tekrar" ⇒ EKOK(8,12)=24. Cevap 24 dk.
  • Üslü: aᵐ·aⁿ=aᵐ⁺ⁿ · aᵐ/aⁿ=aᵐ⁻ⁿ · (aᵐ)ⁿ=aᵐⁿ · a⁰=1 · a⁻ⁿ=1/aⁿ
  • Köklü: √a·√b=√(ab) · √(a²b)=a√b · √a/√b=√(a/b)
Örnek √12 + √27 − √3 = ?
Çözüm: √12=2√3, √27=3√32√3+3√3−√3=4√3. Cevap 4√3.
Örnek 2³·2⁴ / 2⁵ = ?
Çözüm: 2^(3+4−5)=2²=4.
  • a²−b²=(a−b)(a+b)
  • a²±2ab+b²=(a±b)²
  • a²+b²=(a+b)²−2ab (çok çıkar!)
Örnek a+b=7 ve a·b=10 ise a²+b²=?
Çözüm: a²+b²=(a+b)²−2ab=49−20=29.
Örnek 3x−5=2x+4 ise x kaçtır?
Çözüm: 3x−2x=4+5 ⇒ x=9.

Buraya en çok zaman ayır. Her tip için kalıbı öğren, örneği kapat-çöz-aç.

Yüzde problemleri

%x artış = ×(1 + x/100) %x azalış = ×(1 − x/100)

Örnek Bir ürünün fiyatı önce %20 artıyor, sonra %20 azalıyor. Fiyat toplamda nasıl değişir?
Çözüm: ×1,20×0,80 = ×0,96%4 azalır. (Tuzak: "değişmez" değil!)

Kâr – Zarar

Satış = Maliyet ×(1 + kâr%) Zararda (1 − zarar%)

Örnek Maliyeti 400 TL olan mal %25 kârla satılıyor. Satış fiyatı?
Çözüm: 400×1,25 = 500 TL.

Hareket (hız–yol–zaman)

Yol = Hız × Zaman · Zıt yönde uzaklaşma: hızlar toplanır. Aynı yönde: çıkarılır.

Örnek 240 km'lik yolu 80 km/s ile giden araç kaç saatte gider?
Çözüm: Zaman = Yol/Hız = 240/80 = 3 saat.
Örnek Aralarında 300 km olan iki araç birbirine doğru 60 ve 90 km/s ile gidiyor. Kaç saatte karşılaşırlar?
Çözüm: Yaklaşma hızı 60+90=150. Süre 300/150 = 2 saat.

İşçi – Havuz

Mantık: 1 birim işi düşün. Birim zamandaki iş = 1/süre. Birlikte çalışanların hızları toplanır.

Örnek Bir işi A tek başına 6 günde, B tek başına 12 günde bitiriyor. Birlikte kaç günde bitirirler?
Çözüm: 1/6 + 1/12 = 2/12 + 1/12 = 3/12 = 1/4 ⇒ günde işin 1/4'ü ⇒ 4 gün.

Yaş problemleri

Kural: her yıl herkes eşit yaşlanır. Yaş farkı hiç değişmez. Bilinmeyeni x seç.

Örnek Baba 40, oğul 10 yaşında. Kaç yıl sonra baba, oğlunun yaşının 2 katı olur?
Çözüm: 40+x = 2(10+x) ⇒ 40+x = 20+2x ⇒ x=20. 20 yıl sonra (60 = 2×30 ✓).

Karışım

Kural: saf madde miktarını ayrı hesapla, sonra topla. Yüzde = saf/toplam.

Örnek %20 tuzlu 40 litre su ile %50 tuzlu 20 litre su karıştırılıyor. Karışım yüzde kaç tuzludur?
Çözüm: Tuz = 0,20·40 + 0,50·20 = 8+10 = 18 lt. Toplam 60 lt. ⇒ 18/60 = %30.

Faiz

Basit faiz: Faiz = Anapara × oran × zaman (zaman ve oran aynı birimde!).

Örnek 2000 TL, yıllık %15 basit faizle 2 yıl bankada kalırsa faiz getirisi?
Çözüm: 2000×0,15×2 = 600 TL.
Örnek a/b = 3/5 ve a+b = 40 ise a kaçtır?
Çözüm: a=3k, b=5k ⇒ 8k=40 ⇒ k=5a=15.
Örnek Bir havuzun 1/3'ü ve 1/4'ü doluyken kalan boş kısmı ne kadardır?
Çözüm: Dolu = 1/3+1/4 = 7/12 ⇒ Boş = 5/12.
  • Küme: s(A∪B) = s(A)+s(B) − s(A∩B)
  • Fonksiyon: yerine koy. f(x)=2x+1 ⇒ f(3)=7
  • Permütasyon (sıralama önemli): n! · Kombinasyon (seçim): C(n,r)=n!/(r!(n−r)!)
  • Olasılık = istenen / tüm durum
Örnek Bir sınıfta 30 kişiden 18'i futbol, 15'i basketbol oynuyor, 5'i ikisini de oynamıyor. Kaç kişi ikisini de oynar?
Çözüm: İkisinden en az birini oynayan = 30−5 = 25. 18+15−x = 25 ⇒ x = 8.
Örnek 5 kişi bir sıraya kaç farklı şekilde oturur?
Çözüm: 5! = 120.
  • Üçgende iç açılar toplamı 180°, dış açılar toplamı 360°. Bir dış açı = uzak iki iç açının toplamı.
  • Pisagor: a²+b²=c². Ezber üçlüler: 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17, 6-8-10.
  • Üçgen alanı: taban×yükseklik/2 · Kare: · Dikdörtgen: a·b
  • Daire: çevre 2πr, alan πr².
  • Doğrularda: paralel iki doğruda ters açılar ve yöndeş açılar eşittir.
Örnek Dik kenarları 6 ve 8 cm olan dik üçgenin hipotenüsü kaç cm'dir?
Çözüm: √(6²+8²)=√100=10 (6-8-10 üçlüsü).
Örnek Yarıçapı 5 cm olan dairenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm: πr² = 25π cm².

📖 Türkçe — en çok çıkanlar & taktikler

DGS Sözel'in yarısına yakını paragraftan gelir. Sonra sözcük/cümlede anlam, dil bilgisi ve yazım-anlatım. Paragrafta hız = net. Ezber konuları (yazım/noktalama) ise garanti puandır, kaçırma.

Altın kural: Önce soru kökünü oku, ne arandığını bil, sonra paragrafı o gözle oku. Paragrafı ezberlemene gerek yok — cevabı bulmaya gidiyorsun.

Sık soru tipleri ve nasıl çözülür:

  • Ana düşünce / asıl anlatılmak istenen: Genelde ilk veya son cümlede gizli. Yazarın "kanıtladığı" tek cümle. Ayrıntı şıkları eleme.
  • Yardımcı düşünce / "değinilmemiştir": 4 şık metinde var, 1'i yok ya da tam tersini söylüyor. Şıkları tek tek metinde işaretle.
  • Başlık: Ana düşünceyi kapsayan ama çok geniş/çok dar olmayan ifade.
  • Paragraf tamamlama (boşluk): Boşluktan önceki ve sonraki cümleye bak; anlam köprüsü kur. Bağlaçlara dikkat (ama, çünkü, oysa).
  • Akışı bozan cümle: Konuyu değiştiren/alakasız cümle. Genelde 5 cümlelik parçada 1 tanesi "yamalı" durur.
  • Anlatım biçimi: Açıklayıcı (bilgi verir), Tartışmacı (çürütür/savunur), Betimleyici (resim çizer, sıfat bol), Öyküleyici (olay-zaman akışı).
  • Düşünceyi geliştirme yolları: Örnekleme, tanımlama, karşılaştırma, tanık gösterme (alıntı), sayısal veri.
Mini örnek "Okumak, insanın kendi dünyasından çıkıp başka hayatlara misafir olmasıdır. Her kitap, yaşamadığımız bir ömrü bize armağan eder." — Bu parçada okumanın hangi yönü vurgulanmıştır?
Çözüm: "Başka hayatlara misafir olma / yaşamadığımız ömrü armağan etme" ⇒ okumanın deneyim/ufuk kazandırıcı yönü. Bilgi verme, eğlence gibi şıklar buraya uymaz — metnin söylediğine sadık kal.
  • Gerçek anlam: ilk akla gelen (soğuk su). Mecaz: başka anlama kayma (soğuk karşılama). Terim: alana özel (kök – matematik/dil).
  • Deyim–atasözü: deyim durum anlatır (etek dolusu para), atasözü öğüt/genel yargı verir.
  • Eş anlam (siyah=kara), zıt anlam (ileri×geri), eş sesli (yüz: surat / 100 / yüzmek).
Örnek "Bu proje şirketin sırtına büyük yük bindirdi." Altı çizili sözcük hangi anlamda?
Çözüm: Gerçek "sırt" değil, mecaz — sorumluluk/külfet anlamı.
  • Neden–sonuç: "…dığı için, …den dolayı" (Yağmur yağdığı için maç ertelendi).
  • Amaç–sonuç: "…mek için, …sın diye" (Sınavı geçmek için çalıştı).
  • Koşul (şart): "…irse, …dıkça, …mek şartıyla".
  • Karşılaştırma: "daha, en, kadar, göre".
  • Öznellik (kişisel yorum: güzel, sıkıcı) ↔ Nesnellik (kanıtlanabilir: 3 bölümden oluşur).
  • Örtülü anlam / kesin yargı: "Bu kitabı ben de beğendim" ⇒ başkaları da beğenmiş (örtülü).
Örnek "Ders çalışmadığı hâlde sınavı geçti." cümlesinde anlam ilişkisi nedir?
Çözüm: Beklenenin tersi ⇒ karşıtlık / beklenmezlik (rağmen anlamı).

de / da (bağlaç)

Ayrı yazılır, "dahi/bile" anlamı verir: Ben de geldim.

Hâl eki ise bitişik: Evde kaldım. (yer bildirir)

ki (bağlaç)

Ayrı: Duydum ki

Ek "-ki" bitişik: akşamki, benki

İpucu: "-de/-ki" atınca cümle bozulmuyorsa bağlaçtır → ayrı.

mi / mı (soru)

Her zaman ayrı: Geldi mi?, Güzel mi güzel.

Büyük harf

Özel adlar, cümle başı, kısaltmalar. Türkçe, İstanbul, Nisan (ay özel gün ise)

Sayılar

Metinde genelde yazıyla; büyük/çek-senet vb. rakamla. Sıra sayısı: 3. = üçüncü.

Kısaltmalar

Ünsüzle bitene ünsüz uyumuna göre: TL'yi, TBMM'nin

Örnek Hangisinde yazım yanlışı vardır? (a) Sen de gel. (b) Bugünki gazete. (c) Onu gördüm mü acaba. (d) Okulda kaldım.
Çözüm: Doğrusu "bugünkü" (ek -ki bitişik). Yanlış: (b).
  • Virgül (,): eş görevli sözcükleri ayırır; özneyi vurgular; "ve/veya"dan önce konmaz.
  • Nokta (.): cümle sonu, kısaltma (Dr.), sıra sayısı (5.).
  • İki nokta (:): açıklama/örnek/alıntı öncesi.
  • Noktalı virgül (;): virgülle ayrılmış gruplar arası; "ama, fakat"tan önce olabilir.
  • Kesme (’): özel ad çekim eklerini ayırır: Ali’nin. Ama yapım eki + çoğuldan sonra ayrılmaz: Türklük.
Örnek "İhtiyar adam yorgun argın eve döndü" — virgül nereye gelmeli anlam için?
Çözüm: "İhtiyar, adam yorgun döndü" ⇒ ihtiyar başkası. "İhtiyar adam…" ⇒ adam ihtiyar. Virgülün yeri özneyi/sıfatı değiştirir. DGS bunu sever.

En sık kalıplar:

  • Gereksiz sözcük: "yaklaşık 3 civarında", "geri iade etti", "en optimum".
  • Özne–yüklem uyumsuzluğu: "İçeri girenler ayağa kalktılar" → "hepsi ayağa kalktı".
  • Tamlama yanlışı: "ekonomik ve siyasi güç" (tek sözcüğe iki farklı tamlama).
  • Mantık/sıralama: "Hem başarılı hem de çok çalışkan biri" — sıra/derece hatası.
  • Öğe eksikliği: nesne veya tümleç eksik kalması.
  • Deyim yanlışı: "göz gezdirmek" yerine yanlış kullanım.
Örnek "Bu olay bana çok şeyler öğretti." cümlesindeki bozukluk?
Çözüm: "çok" + "-ler" çokluk üst üste ⇒ gereksiz çoğul. Doğrusu: "çok şey öğretti".
  • Ünsüz yumuşaması: p,ç,t,k → b,c,d,g (kitap → kitabı, ağaç → ağaca).
  • Ünsüz benzeşmesi (sertleşme): sert ünsüzden sonra c,d,g → ç,t,k (1'de → 1'te; kitapçı).
  • Ünlü düşmesi: burun → burnu, gönül → gönlüm.
  • Kaynaştırma harfleri: y, ş, s, n (yeşil sanatı → "yaşasın").
  • Sözcük türleri: isim, sıfat (ismi niteler), zamir, zarf (fiili niteler), edat, bağlaç, ünlem, fiil.
  • Cümlenin öğeleri: Yüklem, Özne, Nesne, Dolaylı tümleç, Zarf tümleci. (Yüklemi bul → "kim/ne" özne, "neyi/kimi" nesne.)
Örnek "Kitabı masaya bıraktım." Öğeleri ayır.
Çözüm: bıraktım = yüklem, (ben) = özne, kitabı = belirtili nesne, masaya = dolaylı tümleç.

⚡ Formül & Pratik Kartları

Son 30 dakikada baştan sona geç. Fotoğrafik hafıza için birer birer oku, kapat, tekrar et.

Matematik

Ardışık toplam

1+2+…+n = n(n+1)/2

Yüzde

%x artış: ×(1+x/100)
%x azalış: ×(1−x/100)

Kâr / Zarar

Satış = Maliyet×(1±%)

Hareket

Yol = Hız × Zaman
zıt yön: hız toplanır

İşçi/Havuz

Hız = 1/süre, hızlar toplanır

Basit faiz

Anapara×oran×zaman

EBOB×EKOK

= a×b

Özdeşlik

a²−b²=(a−b)(a+b)
a²+b²=(a+b)²−2ab

Üslü

aᵐ·aⁿ=aᵐ⁺ⁿ
a⁻ⁿ=1/aⁿ, a⁰=1

Pisagor üçlü

3-4-5 · 5-12-13
8-15-17 · 6-8-10

Üçgen

iç açı=180°, alan=t·h/2

Daire

çevre 2πr, alan πr²

Küme

A∪B=A+B−A∩B

Sayma

sıralama n!, seçim C(n,r)

Olasılık

istenen/tüm

Basamak

iki basamak = 10a+b

Türkçe

de/da bağlaç

"dahi" anlamı → ayrı. Yer eki → bitişik.

ki

bağlaç ayrı; ek "-ki" bitişik (akşamki).

mi

soru eki her zaman ayrı.

Paragraf

Önce soruyu oku. Ana düşünce = ilk/son cümle.

Anlatım biçimi

Açıklayıcı / Tartışmacı / Betimleyici / Öyküleyici

Anlam ilişkisi

neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşıtlık

Yumuşama

p,ç,t,k → b,c,d,g

Benzeşme

sert sonrası c,d,g → ç,t,k

Kaynaştırma

harfler: y, ş, s, n

Öğeler

Yüklem, özne, nesne, DT, ZT

Öznel/Nesnel

yorum ↔ kanıtlanabilir

Bozukluk

gereksiz sözcük, çoğul, uyum

✅ Mini Test — 16 soru

Şıkka dokun, anında doğru/yanlış ve açıklama gelsin. Sonunda skorun görünür. Yanlışların = altın çalışma listesi.

Skor: 0 / 16 — başla 👇